Bornholm – najbardziej wysunięta na wschód i jedyna skalista wyspa Danii o powierzchni 588 km2. Jej linia brzegowej ma długość około 110 km. Od południowego krańca szwedzkiej Skanii dzieli Bornholm Cieśnina Bornholmska o szerokości 37 km. Jest stąd w linii prostej około 90 km do niemieckiej Rugii. Podobnie do Kołobrzegu. Wyspę przecina południk 15, czyli południk strefy czasu środkowoeuropejskiego.

Bornholm powstał 1,7 miliarda lat temu. Był wtedy częścią pasma górskiego, dochodzącego do 20 km wysokości, powstałego w efekcie zderzenia się ze sobą dwóch płyt kontynentalnych. Jego skała macierzysta jest zbudowana z jednych z najstarszych w Europie prekambryjskich granitów i gnejsów. Tworzą one skaliste klifowe i szkierowe wybrzeże w części północno-wschodniej wyspy. Z kolei południowa część Bornholmu, wyraźnie oddzielona granicą geologiczną, jest mozaiką skał osadowych: piaskowców, łupków i wapieni. Najstarsze z nich powstały w kambrze i mają ok. 500 milionów lat, najmłodsze w czasie ostatniego zlodowacenia. Nie ma drugiego miejsca w Europie, gdzie na tak niewielkim terenie można znaleźć złoża z tak wielu okresów geologicznych. Przeszłość geologiczna Bornholm była bardzo burzliwa. Był on fragmentem gór wulkanicznych, piaszczystą pustynią, dnem morskim, plażą z lagunami i tropikalną roślinnością a także lodową pustynią. Świadectwem tych przemian są pokłady z różnych okresów geologicznych, w których bez trudu można znaleźć na przykład skamieniałe szczątki kambryjskich trylobitów, ortocerasów i graptolitów z ordowiku czy jurajskich plezjozaurów i dinozaurów (Bornholm jest jedynym miejscem w Danii, gdzie znaleziono skamieniałości dromeozaura, krewniaka raptorów!). Obecny wygląd wyspy jest efektem trwającej 100 tysięcy lat epoki lodowcowej. Mający 2-3 kilometry grubości lądolód przemieszczał się z północnego wschodu na zachód i swoją potężną, chropowatą od spodu masą szorował podłoże zmieniając całkowicie krajobraz. Niósł ze sobą zmrożone kamienie, żwir, piasek i glinę. Dlatego głazy narzutowe, moreny, doliny szczelinowe i jeziora polodowcowe stanowią charakterystyczne elementy współczesnego krajobrazu wyspy.

Urozmaicony krajobraz jest na Bornholmie podstawą rozwoju wielu różnorodnych ekosystemów. Występują tu wszystkie formacje roślinne typowe dla Skandynawii. Północna i wschodnia część wyspy jest zbudowana z litej granitowej skały, na której rozwinęły się rozległe wrzosowiska i pastwiska skalne. Imponujące formacje skalne na wybrzeżu przypominają francuską riwierę. Panują tu wyjątkowe warunki klimatyczne umożliwiające wegetację wielu śródziemnomorskich roślin, takich jak figowce i morwy. W ogródkach można również spotkać owocujące cytrusy. Z kolei wilgotne, cieniste doliny szczelinowe, którymi płyną strumienie tworzące wodospady są siedliskiem innych zbiorowisk roślinnych. Występuje tu wiele bardzo rzadkich gatunków roślin i zwierząt: relikty epoki lodowcowej, np. zimoziół północny i wypławek Planaria alpina, gatunki endemiczne, np. zawilec Anemone apennine oraz rzadkie storczyki. Na wybrzeżu południowo-wschodnim, w Dueodde, są plaże z najpiękniejszym piaskiem w Europie i wydmy, gdzie masowo rosną rosiczki okrągłolistne. Za nimi rozciągają się łąki z pierwiosnką omączoną i gatunkami słonolubnymi oraz nadmorski las sosnowy. Centralna część Bornholmu z najwyższym punktem Rytterknaegten (162 m n.p.m.) jest pokryta lasami, mokradłami i bagnami tworzącymi doskonałe siedliska dla roślin i zwierząt.
Ponieważ Bornholm jest wyspą, świat zwierząt, a szczególnie drapieżnych ssaków i ptaków, ze względu na izolacje geograficzną, jest ograniczony, ale mimo to ciekawy. Jest tu dużo ptaków śpiewających i wodno-błotnych, płazów i owadów. Bornholm nazywany jest wyspą słowików. Charakterystyczne dla wyspy są także dzięcioły czarne, sowy włochatki i edredony. Trznadel i zięba śpiewają w bornholmskim dialekcie. Bornholm to raj dla płazów. Połowa całej populacji rzekotki drzewnej w Danii występuje na wyspie. Na plaży w Dueodde króluje mrówkolew, a ciepłe suche łąki przy zatoce Sose to jedyne stanowisko w Danii, gdzie występuje owad strzel łoskotnik.

Zwiedzanie Bornholmu warto rozpocząć od wizyty w NaturBornholm – miejsca, gdzie można znaleźć inspirację do odkrycia wszystkich uroków bornholmskiej przyrody. Jest to nowoczesne centrum edukacji przyrodniczej, położone w południowej części miasta Aakirkeby, w miejscu ogromnie ważnym pod względem geologicznym w Europie. NaturBornholm to wspaniałe multimedialne centrum wystawiennicze. Dzięki możliwości aktywnego dostępu do wiedzy o przyrodzie i geologii Bornholmu stanowi nową jakość w sztuce przedstawiania świata wokół nas. Ten wspaniały obiekt jest wszechstronnie przygotowany na odwiedziny rodzin z małymi dziećmi, młodzieży i dorosłych, grup zorganizowanych oraz wycieczek szkolnych. NaturBornholm zaprasza na spotkanie z naturą w czasie i przestrzeni. Atrakcyjne ekspozycje, wspomagane wiedzą przewodników oraz współczesną technologią, zapewniają niezapomniane przeżycia. Są pomocne w głębszym zrozumieniu nie tylko historii bornholmskiej przyrody, ale i podstawowych procesów występujących w naturze. Umiejętne połączenie wiedzy, rozrywki i aktywnego udziału w eksperymentach pozwala na długo zachować wspomnienia…

Już pierwsze kroki w NaturBornholm ożywiają wszystkie zmysły. Wejściowy korytarz imitujący szczelinę skalną przedstawia istniejącą harmonię między podstawowymi elementami natury: ziemią, ogniem, wodą i powietrzem. Sala Odkryć to wielki plac zabaw – eksperymentarium, gdzie można pogłębić swoją wiedzę i zrozumieć procesy zachodzące w naturze. Ułatwiają to interaktywne gry oraz inne elementy ekspozycji, które wymagają od zwiedzających czynnego udziału. Wykorzystując je można np. fruwać razem z żurawiami nad Bornholmem, dowiedzieć się, jak Bornholm zmieniał swoje położenie geograficzne, zrozumieć mechanizm obiegu pierwiastków w przyrodzie, obejrzeć pod mikroskopem budowę granitu i innych skał.

Na Wyspie Aktywności prowadzone są zajęcia inspirowane przyrodą Bornholmu. Jednego dnia może to być własny wzór nadruku na koszulce, drewniany wisiorek lub oryginalna kartka pocztowa. Innego dnia -bezpośredni kontakt z żywymi rybami lub rakami. Maszyna Czasu to specjalne pomieszczenie, gdzie za pomocą animacji, dźwięku i światła odbywa się wirtualna podróż 1700 milionów lat wstecz, do czasów, w których Bornholm był fragmentem łańcucha górskiego.
W Sali Przeszłości, przechodząc przez poszczególne okresy geologicznej historii Bornholmu, można poznać rozwój ewolucyjny roślin i zwierząt. Szczególną atrakcją jest spotkanie oko w oko z jurajskimi plezjozaurami, drapieżnym dromeozaurem i innymi dinozaurami żyjącymi niegdyś na wyspie, a w kredowej lagunie także z żywymi kajmanami, żółwiami i rybami spokrewnionymi z piraniami.
Nie mniej interesująca jest Sala Teraźniejszości z informacjami wyświetlanymi na wielkich żaglach, ogromnym akwarium z bałtyckimi rybami, terrariami z żywymi okazami zwierząt, licznymi modelami. To fascynująca całość, opisująca przyrodę Bornholmu oraz sposoby wykorzystania jej zasobów przez człowieka.

Lokalizacja NaturBornholm nie jest przypadkowa. Przez Bornholm przechodzi granica geologiczna, dzieląca nasz kontynent na dwie strefy. Wyznacza ją uskok, powstały ok. 200 milionów lat temu w efekcie trzęsienia ziemi. Można go obejrzeć na wzgórzu Klintebakken – terenie należącym do NaturBornholm. Na Klintebakken można stanąć jedną nogą na mającym 1,7 miliarda lat gnejsie, a drugą na liczącym sobie 550 milionów lat piaskowcu i w ten sposób „przeskoczyć” przez 1200 milionów lat! Jest tam też skamieniałe dno morskie, które powstało w kambrze, kiedy Bornholm znajdował się w tym samym miejscu, gdzie obecnie leży Brazylia.

Każdego roku przybywają nowe atrakcje. W 2005 r. powstała ekspozycja Energia i Środowisko, poświęcona sposobom produkcji i wykorzystania energii, ze szczególnym uwzględnieniem odnawialnych źródeł energii – wiatru i słońca, które powszechnie wykorzystuje się na Bornholmie. Wystawa – eksperymentarium, tak jak inne ekspozycje NaturBornholm, jest oparta na aktywnym udziale zwiedzających. Trzeba poruszyć pewne elementy interaktywnych modeli, aby zobaczyć pełen obraz danego zagadnienia. Wiedza teoretyczna jest tylko tłem dla różnych quizów i gier dydaktycznych.
NaturBornholm staje się stopniowo centrum edukacji przyrodniczej nie tylko dla mieszkańców wyspy, ale dla wszystkich krajów nadbałtyckich. Dzięki funduszom unijnym powstaje w obiekcie Bornholmskie Laboratorium Przyrodniczo-Środowiskowe. W ramach tego projektu NaturBornholm został wyposażony w mobilne laboratorium polowe umożliwiające prowadzenie obserwacji mikroskopowych i badań w terenie. W NaturBornholm pracuje polski biolog z wykształceniem pedagogicznym. Polskie dzieci i młodzież mogą, więc korzystać nie tylko z multimedialnych ekspozycji, ale również uczestniczyć w różnotematycznych zajęciach prowadzonych w budynku oraz w terenie po polskim. Istnieje też możliwość wypełniania arkuszy ćwiczeń utrwalających wiedzę o przyrodzie Bornholmu oraz wysłania elektronicznej widokówki z własnym zdjęciem. W planach jest również organizowanie międzynarodowych konkursów dla młodzieży szkolnej, badań i projektów. Wizyta w NaturBornholm to także możliwość zdobycia nowych doświadczeń przez polskich nauczycieli. Centrum jest doskonałym przykładem podejścia Duńczyków do procesu edukacji. Wiedza proponowana uczniom musi być przedstawiona w sposób ciekawy i praktyczny. Młody człowiek poprzez działanie sam musi dojść do wniosków końcowych.
W związku z pojawieniem się możliwości dotarcia z Polski. Rejsy na Bornholm nie tylko latem, ale przez cały rok otwierają się nowe perspektywy poznania wartości dydaktycznych wyspy przez młodzieży szkolnej. Bornholm może być teraz punktem docelowym nie tylko kolonii letnich, ale również wycieczek szkolnych. Na wyspie działają nowe firmy: Bornpol i KontaktBornholm współpracujące ze sobą po to, aby pobyt na wyspie był dla uczniów ciekawy i możliwie tani.